Scheuren in de muur: wanneer is het de fundering?
Vrijwel elk huis heeft ergens een scheur, en de meeste zijn onschuldig. Het onderscheid zit niet in de scheur zelf maar in het patroon: waar hij zit, hoe hij verloopt en of hij beweegt. Hieronder waar u zelf op kunt letten.
Meestal onschuldig
Haarscheurtjes in stucwerk, fijne lijntjes langs plafondhoeken, een scheurtje boven een deurpost dat er al jaren zo bij ligt: dat is normaal gedrag van een gebouw. Materialen krimpen, temperatuur en vocht wisselen, en nieuw pleisterwerk zet zich. Dit soort scheuren zijn smal, oppervlakkig en stilstaand.
Wanneer u beter laat kijken
Er zijn vijf kenmerken die een scheur interessant maken. Hoe meer daarvan van toepassing zijn, hoe zinvoller onderzoek wordt.
- Breedte. Bredere scheuren dan ongeveer een millimeter, waar een muntje of creditcardrand in past.
- Verloop. Diagonale scheuren die vanuit de hoeken van ramen en deuren wegtrekken — de zwakste plek in een gevel die vervormt.
- Diepte. Scheuren die door het metselwerk zelf lopen, niet alleen door de afwerklaag; van buiten en binnen op dezelfde plek zichtbaar.
- Aantal en spreiding. Schade op meerdere plekken in het pand tegelijk, in dezelfde richting.
- Beweging. Scheuren die in maanden of jaren aantoonbaar langer of breder worden.
Komen er andere signalen bij — deuren en ramen die gaan klemmen, vloeren die aflopen of veren, een gevel die uit het lood staat — dan is het beeld sterker. Eén signaal is nog niets; drie signalen samen zijn een patroon.
Wat u zelf kunt doen
U kunt kosteloos de belangrijkste vraag beantwoorden: staat de scheur stil of niet? Zet een streepje met een datum aan beide uiteinden en fotografeer de scheur met een liniaal of duimstok ernaast. Herhaal dat elke twee tot drie maanden, steeds vanuit hetzelfde punt en met hetzelfde licht. Een half jaar aan foto’s is voor een inspecteur waardevolle informatie — en scheelt u mogelijk onderzoek.
Dicht de scheuren nog niet. Breedte, verloop en patroon zijn precies wat beoordeeld moet worden; een dichtgezette scheur is een gewiste meting.
Van scheur naar oorzaak
Scheurvorming is een symptoom, en funderingszakking is één van de mogelijke oorzaken. Doorbuiging van een balklaag, een weggehaalde draagmuur, vochtwerking of gewoon krimp geven vergelijkbare beelden. Daarom staat een scheurinventarisatie in een onderzoek nooit los: hij wordt gecombineerd met loodmeting, lintvoegmeting en scheefstand. Pas als het scheurpatroon en het gemeten zakkingsbeeld hetzelfde verhaal vertellen, is de fundering aannemelijk als oorzaak.
Dat is precies wat een quickscan (fase 0) doet. Blijft er twijfel over het zakkingsgedrag, dan brengt fase 1 dat met nauwkeurige waterpassing in kaart.
Wanneer is een scheur in de muur gevaarlijk?
Een enkele haarscheur in stucwerk is bijna nooit een probleem. Reden voor onderzoek is er wanneer scheuren breder zijn dan ongeveer een millimeter, diagonaal verlopen vanuit hoeken van ramen en deuren, door het metselwerk heen lopen, op meerdere plekken in het pand voorkomen, of in de loop van maanden aantoonbaar groter worden.
Hoe weet ik of een scheur groeit?
Markeer de uiteinden met een streepje en een datum, en fotografeer de scheur met een liniaal ernaast. Herhaal dat elke twee tot drie maanden. Een scheur die in een jaar meetbaar langer of breder wordt, is een ander verhaal dan een scheur die stilstaat.
Kan een scheur ook een andere oorzaak hebben dan de fundering?
Ja, vaak. Krimp van nieuw stucwerk, temperatuurwerking, doorbuiging van een balklaag, een verwijderde draagmuur of vochtwerking geven ook scheuren. Daarom wordt bij funderingsonderzoek altijd het hele beeld beoordeeld: het scheurpatroon in combinatie met gemeten zakking.
Welk onderzoek past bij scheurvorming?
Begin met een quickscan (fase 0): daarin worden de scheuren geïnventariseerd en beoordeeld, en gecombineerd met loodmeting, lintvoegmeting en scheefstand. Blijft er twijfel over het zakkingsgedrag, dan volgt fase 1 met nauwkeurige waterpassing.
Moet ik scheuren eerst laten dichten?
Liever niet vóór het onderzoek. Een dichtgezette scheur verbergt informatie: breedte, verloop en patroon zijn juist wat een inspecteur nodig heeft. Na het onderzoek kunt u ze alsnog laten herstellen.
Scheuren die u niet kunt plaatsen?
Laat ze beoordelen in combinatie met metingen aan het pand. Een quickscan geeft binnen één bezoek duidelijkheid. Vanaf €325.